Z ruin Mariupola, z lasów, w których „nie zbiera się grzybów”, z piwnic, peronów i spalonej ziemi – dobiega tu głos tych, którzy przeżyli i tych, którzy… Głos kobiet, dzieci, gołębi, matek, Niobe z Donbasu i dziewczynki z mydełkami.
Donata Witkowska-Kowal pisze krótko, prosto, bez patosu. Ale każda fraza uderza jak wystrzał – w serce, w sumienie, w przywilej patrzenia z daleka. To poezja dokumentalna i symboliczna zarazem, o wojnie dawnej i dzisiejszej, o bezsilności i bezimiennych śladach, które zostają pod palcem historii.
Dziadek
podziwiałam go za odwagę
wychodził na dach
po trzeszczącej drabinie
wypuszczał je na spacer
ptaki tańczyły walca
w piórach podbitych szyfonem
rześkiego poranka
pierwszego września
wyjeżdżał nad morze
z najlepszym gołębiem
wypuszczał go przed Starą Pocztą
ptak kołował nad placem
wracał do domu
zawsze
ostatniego dnia kwietnia
wycinaliśmy białe gołąbki
według szablonu Picassa
przyklejone do szyby
udawały że latają
w Zaduszki
na grobie przysiada gołąb
przenika mnie jego wzrokiem
przynoszę dla niego ziarno
dla dziadka zapalam znicz
zawsze
Starachowice, 2.01.2025 r.
Dziennik Sary
zgromadzili nas na rynku
patrzyłam na mury ratusza
byłam pewna
że rozstrzelają wszystkich
bez wyjątku
zabrałam walizkę
w niej bielizna
ciepłe pończochy
skotłowane ubrania
pakowane w pośpiechu
dłonie drżały mi ze strachu
zdjęcia schowałam
w wewnętrznej kieszeni palta
przywarły do serca
czekały na kulę
szłam jak po dnie morza
mając domy po prawej i lewej
strach odepchnął sąsiadów od okien
nawet nie drgnęły firanki
ptaki zamilkły
charczały owczarki
Starachowice, 17.02.2025 r.
Walizka
dreszcz przebiegł po kręgosłupie
w przedwiosenny poranek
kółeczka walizek
szurają o betonowy peron
spakowane w pośpiechu
zaciśnięte suwakiem
siedzą stłoczone
w luku bagażowym
szczoteczka do zębów
pasta mydło ręcznik
kilka sztuk bielizny
trzy pary skarpet
wełniany sweter
para przetartych spodni
wszystko wciśnięte
nawet nie stęknie
że jest za duszno
i niewygodnie
Starachowice, 24.08.2022 r.
Donata Witkowska-Kowal
Urodziłam się i mieszkam w Starachowicach. Debiutowałam w XXXII edycji Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Władysława Broniewskiego O Liść Dębu. Publikowałam w Strefie Exodus. Jestem laureatką konkursów poetyckich: im. Jana Kulki, im. Stanisława Grochowiaka, im. Jana Krzewniaka, O Złotą Wieżę Piastowską, Rypiński Album Poetycki. W 2024 roku wydałam tomik pt. Recykling, inspirowany twórczością Tadeusza Różewicza. “Palec sprawczy” to moja druga książka poetycka. Jej bohaterowie budzą się w świecie pełnym kontrastów, a łuny i stygnące zgliszcza stały się nowym tłem.
